Những ngày của Tết thật lạ kì, nếu nhìn mây, nhìn trời thì vẫn như mọi ngày. Nhưng dù là con trẻ hay người đã tuổi đời chồng chất, ngày của Tết vẫn là một điều rất đỗi thiêng liêng trong nếp nhà người Việt dù trải qua bao thăng trầm và thay đổi của thời cuộc nó vẫn được gìn giữ cho đến hôm nay:

“Mùng một là Tết nhà cha
Mùng hai nhà mẹ, mùng ba nhà Thầy ”

Đi thăm nhau trong ngày Tết là chứng tỏ sự trân trọng, yêu quý lẫn nhau, khác hẳn với việc đi thăm nhau ngày thường. Mời nhau ly rượu, chén trà ngày Tết cũng khác xa với chén trà, ly rượu ngày thường. Những tấm thiệp xinh xinh gởi trong ngày Tết vẫn là điều rất riêng tư. Một chậu mai vàng, hoa đào trước sân hay hoa cúc hoặc bất cứ hoa gì là Tết, bộ quần áo mới cho trẻ là Tết, mùi trầm hương đốt trong đêm giao thừa là Tết.  Ngày tết đem lại một sự khởi đầu mới, rũ bỏ những gì không hay không đẹp của năm qua nên mọi người đều cố gắng vui vẻ độ lượng với nhau. Lòng người nào cũng tràn đầy hoài bão về hạnh phúc và thịnh vượng cho năm mới. Tết Việt mãi mãi tồn tại trong tâm hồn người Việt.

Tết xưa

Tết xưa là Tết theo quan niệm cũ, khi kinh tế nước ta chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Đó là những ngày của các  lễ hội tưng bừng và diễn ra dài ngày. Khi đó người ta có quan niệm Tết là “ăn Tết”, chứ không phải “nghỉ Tết” như hiện nay. Người ta dành những gì ngon nhất, tốt nhất như thịt heo, gà, trái cây, quần áo mới... cho những ngày Tết. Dù nghèo đến đâu cũng phải “ngày 30 Tết thịt treo trong nhà”, cũng phải sắm được một mâm cỗ để cúng giao thừa, lễ gia tiên, rước ông bà về cùng ăn Tết với con cháu.

Truyền thống “ăn Tết” khắc sâu trong tâm thức Việt cho đến tận bây giờ, người ta vẫn hỏi nhau “Tết nay ăn Tết lớn không?”, là vậy. Tập quán đó gắn liền với nền sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, quanh năm đầu tắt mặt tối, “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, cho nên nông dân VN ăn Tết rất lớn, ăn Tết dài ngày. Và trên hết, Tết vẫn là những ngày thiêng liêng để mừng tuổi cha mẹ, ông bà, là những ngày thể hiện lòng hiếu đễ, tôn kính tổ tiên. 
 
Tết nay

Qua bao biến thiên của thời đại, theo dòng chảy của thời gian, đặc biệt trong thời đại hội nhập toàn cầu như hiện nay, quan niệm về Tết đã có thay đổi. Trước hết về mặt “ăn Tết”, bây giờ người ta thường nói “nghỉ Tết” chứ ít người nói “ăn Tết”. Tết hiện đại, người ta thích nghỉ ngơi thoải mái, đi chơi, du lịch. Theo số liệu của các công ty du lịch, cứ vào dịp Tết hàng năm có khoảng hơn 10.000 người đăng ký các tour du lịch nước ngoài. Còn số lượng đi du lịch nội địa cũng rất đông. Từ khoảng mùng 2 Tết trở ra , các khu du lịch nổi tiếng như Đà Lạt, Mũi Né, Vũng Tàu, Nha Trang đông chặt khách du lịch. Điều đó cho thấy quan niệm về Tết nay là nghỉ ngơi, vui chơi nhiều hơn nên bây người ta thích gọi là “nghỉ Tết”  hơn là “ăn Tết”.

Khái niệm “ăn Tết” bây giờ cũng khác. “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ”, mới đọc lên đã thấy hương vị Tết. Nhưng giờ đây người ta sợ thịt mỡ, sợ cả thịt. Cái bánh chưng truyền thống, thịt mỡ đã thay bằng thịt nạc tự bao giờ. Nền kinh tế nước ta đang phát triển, thu nhập người dân ngày một cao. Nhu cầu ăn ngon mặc đẹp là tự nhiên, được đáp ứng ngay khi có tiền, chớ không đợi đến Tết.

Từ những nhu cầu thực tế đó cho thấy những thay đổi trong suy nghĩ về quan niệm Tết. Điểm thay đổi dễ thấy nhất là sự khác nhau giữa “ăn Tết” và “nghỉ Tết”. Còn nói chung, về cơ bản Tết cổ truyền vẫn chưa có sự thay đổi rõ nét. Tết vẫn là dịp để gia đình đoàn tụ, để người thân thăm viếng lẫn nhau. Tết cổ truyền vẫn là một sinh hoạt văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam nhưng quan niệm đó sẽ phụ thuộc theo từng suy nghĩ và nhận thức của mỗi chúng ta … Hãy giữ  gìn và bảo tồn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta trong ngày Tết cho mỗi thế hệ mai sau.

Theo LenDuong.VN