Phần đông nhiều người hiểu “lễ” ở đây có nghĩa là lễ nghĩa, lễ phép, là sự kính trọng người lớn chứ chưa thấy nhắc đến nét nghĩa chính. Thực ra, người xưa không chỉ dạy người có học biết thưa gởi kính trình, biết tôn kính các bậc trưởng thượng mà sâu xa hơn đó chính là dạy phàm là người phải biết tuân thủ các phép tắc, biết chấp hành các kỷ cương-trật tự-bổn phận để sống sao cho hợp với lẽ trời đất, xã hội, gia đình, bè bạn … Suy ngẫm mới thấy các cụ giỏi thật, chỉ vài chữ mà ý tứ thật cao diệu.

Người hiểu lễ, với trời đất thì biết tôn trọng các qui luật tự nhiên, với xã hội thì biết tôn trọng pháp luật, với gia đình thì biết đoàn kết thương yêu, với bạn bè thì biết gần gũi thân ái… Khi người người đều giữ được lễ thì trên dưới phân minh, trật tự được sắp xếp, kỷ cương được tôn trọng, lẽ tự nhiên cuộc sống thật chan hòa, bình yên và hạnh phúc. Đó chẳng phải là cái gốc mà con người cần phải giữ trong quan hệ với tự nhiên, với xã hội, với gia đình là gì!

Ngày nay, trong cuộc sống thường nhật chúng ta thấy đầy rẫy kẻ lường gạt, dối trá đang hiện hữu trên cõi đời này. Hàng ngày chúng ta nghe nhắc nhiều đến kẻ bất lương, vô trách nhiệm, thậm chí có cả những kẻ thủ ác vẫn tồn tại quanh ta. Tất cả những con người ấy đều thiếu lễ, không có lễ và chưa hiểu được chữ lễ.

Bởi không có ý thức về lễ nên lên rừng người ta làm lâm tặc, xuống biển người ta làm hải tặc, lên trời người ta làm không tặc, khi về phố người ta vượt đèn đỏ, ra xa lộ người ta lái xe lạng lách để gây tai họa cho người khác. Bởi thiếu lễ nên mặc dù giữ trọng trách người ta vẫn có thể trở thành kẻ cắp công quĩ, rút ruột công trình quốc gia để đánh bạc hay làm giàu bất chính. Công dân thiếu lễ thường vi phạm phép nước. Công chức thiếu lễ thường hoạnh họe người dân. Cán bộ nhà nước mà không giữ được lễ thì đó là tai họa của nước nhà. Kẻ thiếu lễ dễ dàng bán mình, không giữ được mình và thế là trở thành người phạm tội. Chơi với người vô lễ ta thấy bất an. Gia đình thiếu lễ dễ bất hòa. Xã hội có nhiều người không biết lễ tất bất ổn. Chữ lễ quan trọng là vậy mà sao ít người quan tâm, ít người để ý, ít người học tập và rèn luyện để giữ cho được chữ lễ?

Vì sao trong xã hội hiện đại mang tiếng là văn minh, có văn hóa mà người ta lợi dụng các phương tiện hiện đại để nói xấu nhau, chửi bới nhau, nhiếc móc nhau? Người ta lợi dụng blog để hại nhau, lợi dụng các xa lộ thông tin để đưa chuyện phòng the cần giấu kín, người ta quan tâm việc rèn luyện con cái thành tài hơn thành người… tất cả đều do thiếu lễ mà ra cả.

Có phải đã đến lúc chúng ta cần đặt lại vị trí chữ lễ cho thật đúng?

Theo FM